a

Nulla consequat massa quis enim. Donec pede justo, fringilla vel aliquet nec eget arcu. In enim justo, rhoncus vitae.

Info:
My Portfolio
  /    /  “Коргарони Тоҷикистони Тоҷик”

“Коргарони Тоҷикистони Тоҷик”

Расми мозаикӣ бо номи «Коргарони Тоҷикистони Тоҷик» дар охири бинои истиқоматӣ дар паҳлӯи хиёбони А. Сино сохта шудааст. Имрӯз дурахшон ва идона, бо таваҷҷӯҳ ба аҳамияти таърихии худ, ҳамчун рамзи давраи сотсиалистии гузашта. Имрӯз ин панел аз таърихи мамлакати мо, идеалҳои он замон, одамон ва тарзи зиндагии онҳо ёдрас мекунад. Мо гуфта метавонем, ки ин як фиреби хурде ба гузашта аст …

Мозаикаи “Коргарони Тоҷикистони Тоҷик” ба рассоми рус аз Маскав Николай Садуков тааллуқ дорад. Вай соли 1928 таваллуд шудааст, Донишкадаи рассомии Маскавро хатм кардааст, узви Иттифоқи рассомони ИҶШС. Вай дар Бунёди санъати Филиали Иттифоқи рассомони СССР дар Маскав кор мекард. Дар асараш бисёр портретҳо ва инчунин расмҳои мавзӯӣ дар мавзӯи Инқилоби Сотсиалистии Октябр, Ҷанги шаҳрвандӣ ва Бузурги Ватанӣ мавҷуданд. Аз соли 1952 инҷониб асарҳои ӯ дар намоишгоҳҳои ҷумҳуриявӣ, дар тамоми иттиҳодияҳо ва хориҷӣ намоиш дода мешаванд. Бисёре аз осори Садуков, ҳам дар Русия ва ҳам дар хориҷа дар маҷмӯаҳои давлатӣ ва хусусӣ ҳастанд.

Барои иҷрои фармоиши давлатӣ оид ба ташкили як панели мозаикӣ дар мавзӯи меҳнат дар Тоҷикистон Николай Садуков ба ҶШС Тоҷикистон омадааст. Ва соли 1979 кори рассом бо кӯмаки сароянда Ёқуб Бегимов омода буд. Он аз смалт сохта шудааст – он як шишаи рангини тунук, ки донаҳои онҳо одатан барои сохтани мозаика истифода мешаванд. Шаклҳои гуногунро аз шиша тавассути буридан ё буридан ба даст меоранд. Ин мозаика бо маҷмӯи ба ном баргашт, яъне плитка гузошта шудааст. Ҳангоми баръакс, қисмҳои смарт аз рӯи нақша мувофиқи картон (эскизи мозайҳи андозаи ҳаёт) дар ҳар як табақ рӯи поён гузошта мешаванд. Сипас тахтаҳо тибқи тартиби банақшагирифташуда дар сатҳ гузошта шуда, дар якҷоягӣ бо “мӯйлаби” махсус мустаҳкам карда мешаванд ва бо омехтаи махсуси семент мусодира карда мешаванд. Бо ин роҳ ин мозаика сохта шудааст. Тамоми панел шартан ба се ҳавопаймо тақсим карда шудааст – пешакӣ се рақам дар марказ, мобайн бо пораҳо дар ду тараф ва замина, ки дар он кӯҳ ҳамчун рамзи ҷумҳурии кӯҳистон тасвир шудааст. Идеяи умумии тасвир расмҳои меҳнатӣ, бунёди ҷомеаи сотсиалистӣ, ваҳдати одамон дар роҳи сӯи ояндаи дурахшон мебошад. Яке аз принсипҳои муҳими самти бадеии он замон – реализми сотсиалистӣ – “миллат” буд, яъне одамон аз мардум, коргарон ва деҳқонон аломатҳои асосии асарҳои санъат шуданд. Онҳо бояд тасвири мусбат дошта бошанд ва барои ибрат шудан намуна бошанд. Дар симои қаҳрамонҳо рассом одамони оддиро низ муаррифӣ мекунад, аммо одамони эҷодкор бештар бо санъат алоқаманданд ва қаҳрамони кор дар ин ҷо на танҳо муносибати мустақим дорад. Азбаски дар ин қитъа санъат ва кор ҳамбастагӣ доранд.

Чунин ҳикояҳои “плакат” дар даврони Шӯравӣ маъмул буданд ва барои таблиғи ғояҳои сиёсӣ, иштироки ҳамаҷониба дар татбиқи шиорҳои коммунистӣ аҳамияти бузург доштанд. Фикри универсалӣ дар тамоми фазои мозаика инъикос ёфтааст, ки дар он рақамҳои марказӣ ҳама қисмҳои алоҳидаро бо ҳам мепайвандад ва муттаҳид мекунанд.

Бо вуҷуди умумияти идеалҳои Шӯравӣ, рассом тавонист хусусиятҳои миллиро таъкид кунад ва онҳоро шинохта кунад. Дар панели мозаикӣ се рақам (як зан ва ду мард) дар ҳаҷми пурра афзоиш дода шудаанд ва ҳамчун қаҳрамонони асосии ин ҳикоя мебошанд. Муаллиф махсусан духтарро дар костюмҳои сурхи миллӣ (шим ва либосҳои гарем) таъкид намуда, ӯро дар маркази тасвир ҷой додааст. Ҳамин тариқ, Садуков, аз як тараф, нақши занонро дар сохтмони сотсиализм таъкид мекунад, аз тарафи дигар, услуби «постер» -ро бо зебогии занон ва аз ҷумла шарқшиносӣ оро медиҳад.

Ин асар як мисоли таҷассуми идеологияи шӯравӣ мебошад, ки дар он ҳама унсурҳои муҳимтарини услуби “плакат” мушоҳида карда мешаванд – тасвири силуэтии контрасти зеркашишуда дар паси торик, ранги сурхи либос, ки рамзи пирӯзӣ, сотсиализм, парчами шӯравӣ ва дастони баландшудаи духтарро ба ташвиқот меорад. – хислати ишоратии имову ишора. Дар дасти рости рости аломати асосии қитъа шоха бо пахта мебошад, ки идеяи меҳнати умумиҷаҳониро тасдиқ менамояд, зеро Ҷумҳурии Тоҷикистон дар замони Иттиҳоди Шӯравӣ заминаи ашёи хом буд ва асосан пахтаи хом истеҳсол мекард. Намуди зоҳирии духтар мувофиқи анъанаҳои миллии фарҳанги тоҷикӣ сохта шудааст – косахонаи гулдӯзӣ, бисёр арӯсҳои хурд ва пушти сар, либоси анъанавӣ бо шим гарем ва ҳатто пойафзоли сурх. Бояд қайд кард, ки рассом услуби либоси занро дақиқ ва аниқ пай бурда, юғи пеши либос ва маҷмӯаи онро таъкид кардааст.

Дар се рақами марказӣ дар паси духтар ду мард, ҳам ҳунарманд ҳастанд. Онҳо инчунин дар либоси миллӣ – либосҳои анъанавии мардона (чапан), ки дар камар бо камар бастаанд, тасвир карда шудаанд. Танҳо дар як мард аз суратҳои марказии мардона (либоси миллӣ барои мардон). Яке аз онҳо ба doira (асбоби зарбдори халқӣ) ва дигаре рольро (асбоби халқии мусиқӣ) мебозад.

Дар ҳарду тарафи панел, чорчӯба

Ном ва насаб:

Бунафша Одинаева

Номи мозаик:

"Коргарони Тоҷикистони Тоҷик"

Макон:

фасадни бинои истиқоматӣ дар хиёбони А.Сино 152/1 (ноҳияи истгоҳи автобус)

Автор:

Николай Садуков, Якуб Бегимов

Category: